Heftruckcertificaat, keuring en veilig werken

Wat de wet vraagt van de werkgever

Het Arbobesluit legt de verantwoordelijkheid voor veilig heftruckgebruik bij de werkgever. Mobiele arbeidsmiddelen met eigen aandrijving, zoals heftrucks en stapelaars met een zit- of staplaats, mogen alleen worden bediend door werknemers die daarvoor specifieke deskundigheid hebben. De werkgever moet die deskundigheid organiseren en kunnen aantonen: instructie, oefening en toezicht. Ook moet de werkgever zorgen dat de machine geschikt is voor het werk, in goede staat verkeert en periodiek wordt gekeurd.

Is een certificaat verplicht?

De wet schrijft geen specifiek certificaat of diploma voor. Wat de wet vraagt, is aantoonbare deskundigheid. Een heftruckcertificaat van een erkende opleider is de gebruikelijke manier om dat aan te tonen en wordt door verzekeraars en opdrachtgevers vaak verwacht. Zorg dat de instructie past bij de machine die daadwerkelijk wordt gebruikt: een chauffeur die op een vierwielheftruck is opgeleid, heeft een aanvullende instructie nodig voor een stapelaar of een machine met een andere bediening. Voor jongeren gelden aanvullende beperkingen; controleer die voordat je een jonge medewerker laat rijden.

Keuring van de machine

Arbeidsmiddelen waarvan de veiligheid afhangt van de wijze van installatie of van slijtage moeten periodiek worden gekeurd. Voor heftrucks is een jaarlijkse keuring de gangbare praktijk. De keuring beoordeelt onder meer de mast, de kettingen, de vorken, de remmen, de besturing, de verlichting en de veiligheidsvoorzieningen. Een keuring is iets anders dan onderhoud: onderhoud houdt de machine in conditie, de keuring stelt vast dat hij veilig is. Bewaar de keuringsrapporten. Een nieuwe machine hoort met CE-markering, een EU-conformiteitsverklaring en een Nederlandstalige handleiding te worden geleverd; vraag daar bij iedere aanbieder om.

Dagelijkse controle door de bediener

Naast de jaarlijkse keuring hoort de chauffeur de machine bij aanvang van de dienst te controleren. Een korte, vaste checklist voorkomt de meeste ongelukken:

• Banden en wielen, inclusief beschadigingen
• Vorken, vorkvergrendeling en de vorkrug
• Mastkettingen, hydrauliekslangen en lekkage
• Remmen, stuurinrichting en claxon
• Verlichting, waarschuwingslicht en achteruitrijsignaal
• Gordel en veiligheidsdak
• Accu, laadkabel en laadstekker

Gebreken worden gemeld en niet opgereden. Leg de controle vast, digitaal of op papier.

Veilig werken in de praktijk

De meeste ongelukken met heftrucks gebeuren met voetgangers, bij het achteruitrijden en bij het kantelen door een te zware of te hoge last. Scheid loop- en rijroutes, beperk de snelheid in drukke zones, gebruik een waarschuwingslicht op de vloer bij achteruitrijden en draag de gordel. Til nooit meer dan de restcapaciteit op de gebruikte hoogte; lees daarover hefvermogen, lastzwaartepunt en hefhoogte uitgelegd.

Wat je bij een aanbieder controleert

Vraag bij iedere machine naar de CE-documentatie, de keuring bij aflevering, de instructie bij levering en de mogelijkheden voor periodieke keuring en onderhoud. Op de pagina service en onderhoud lees je welke afspraken je daarover kunt maken.